Bebeklerde Ani Sıçramanın Nedeni “Sara” Olabilir!
Sara, en sık çocukluk çağında, bilhassa de 0-1 yaş arasındaki bebeklik döneminde ortaya çıkıyor. Sanılanın tersine sadece vücutta kasılma ve çenenin kitlenmesi gibi büyük nöbetlerle değil, gözden kaçabilecek ufak nöbetlerle de gelişebiliyor. Mesela, bebeklerde ani sıçrama epilepsinin işareti olabiliyor!
Ahali aralarında ‘epilepsi’ olarak aşina sara; alev ve kafa travması gibi herhangi bir tetikleyici etmen olmadan tekrarlayıcı bilinç kaybı ile bilinçte bozulmanın görüldüğü ataklarla gelişen bir hastalık. En sık çocukluk çağında, bilhassa de 0-1 yaş arasında ortaya çıkıyor. Çocukluk çağındaki epilepsi tüm vücutta kasılma/atma, çenenin kitlenmesi ve ağızdan köpük gelmesi gibi belirtilerle seyreden büyük nöbetlerle gerçekleşebileceği gibi; tanınması güç ve kısa süren minik nöbetlerle de ortaya çıkabiliyor. Nöroloji Uzmanı Dr. Uğur Işık, bebeklerde sadece kollar, bacaklar ve baş bölgesinde ortaya çıkan ani sıçramanın hafife alınmaması gerektiğine dikkat çekerek, “Olağan sara belirtilerinin yanı sıra, bu tür kısa süren ufak nöbetlerin de katiyen atlanmaması gerekiyor. Çünkü bu minik nöbetler anne babalar tarafından gözden kaçarsa sorun tedavi edilmediği için büyük nöbetlere dönüşebiliyor.” diyor.
Hangi Nöbetler Gözden Kaçabiliyor?
• Ani Sıçrama Ve Kapanma: Bebeklikte kümeler halinde gelen, kollar, bacaklar ile baş bölgesinde ani sıçrama ve kapanma ile çoğalan nöbetler ortaya çıkabiliyor.
• Gözlerin Sabit Bir Yere Bakması: Çocuklarda kasılma, atma, gözlerin sabit bir yere bakması ve kusma ile gelişebiliyor. Vücudun tek tarafında kasılma ya da vücudun tek tarafında anormal his ile de görülebiliyor.
• Dalma: Absans nöbetlerinde çocuk sadece 5-10 saniye boyunca dalıyor ve çevresine aleyhinde duyarsız oluyor.
• Gece Uykudan Sık Uyanma: Frontal lob denilen (beynin ön bölgesi) bölgede büyüyen nöbetlerde gece uykudan sık uykudan kalkma, kasılma ve anlamsız hareketler görülebiliyor. Bu koşul genelde uyku bozukluğu ile karışıyor. Hem çocuk anlamsız yere kendi çevresinde dönme veya koşma biçiminde hareketler sergileyebiliyor.
• Ani Baş Düşmeleri: Ani baş düşmeleri ve yere kapaklanma şeklinde nöbetler görülebiliyor.
• Sıçrama: Bazen yalnızca ani elektrik çarpması sözde sıçramalar (myokonik nöbetler) ortaya çıkabiliyor.
Sara Nedeni Çocuğun Hayat Kalitesini Belirliyor
Bir Takım türlerinde nöbetler günde 50-60 kere baştan ederken, bazılarında ise yılda yalnızca 1-2 defa ortaya çıkıyor. Epilepsiye niçin olan durum hayat kalitesinde en manâlı belirleyici faktör oluyor. Çünkü bu faktör hem çocuğun akıl düzeyini ve tavır sorunlarını ayrıca de epilepsinin şiddetini beliyor. Nöbet sayısı ve nöbet kontrolü hayat kalitesini belirlemede manâlı bir rol üstleniyor. İlaçlarla yoklama altına alınabilirse çoğu çocuk okul, spor ve hobiler gibi jurnal yaşam aktivitelerine devam edebiliyor.
Bir Takım Türleri İlaçlar İle Denetim Altına Alınabiliyor
Hangi tedavinin uygulanacağında epilepsinin türü çok yük taşıyor. Çocukluk çağının iyi huylu genetik epilepsilerinin yüzde 80-90’ı ergenlikte düzeliyor. Ara Sıra de epilepsiler ergenlik çağında başlıyor, bunların bir kısmı ömür boyu çare gerektiriyor. Epilepsilerin bir kısmı ilaç tedavisine çok iyi cevap veriyor. asgari 2 yıl, bazen de erginlik çağına kadar ilaç kullanmak yeterli gelebiliyor. Ama altta kafa travması ya da menenjit gibi nörolojik bir sorun varsa tedavi edilmesi daha zorlama olabiliyor. Mesela hastanın çok uzun yıllar ilaç kullanması gerekiyor.
Sara Cerrahisindeki Başarı Yüzde 80’lere Ulaşıyor
Tüm epilepsilerin yüzde 20-30’unu dirençli epilepsiler oluşturuyor. Bu durumda hap açık havada diğer tedavi seçenekleri gündeme geliyor. Birincil yöntem de sara cerrahisi oluyor. İyi seçilmiş hastalarda sara cerrahisinin başarısı yüzde 80’lere ulaşıyor. Fakat ne yazık ama her dirençli epilepsisi olan çocuk ameliyat adayı olamıyor. Çocuğun sara cerrahisi adayı olması için nöbetlerinin emin bir bölgeden kaynaklaması ve çıkarılacak bölgenin dil ve görme gibi kayda değer bir fonksiyonunun olmaması gerekiyor.
Beyne Takılan Batarya Keskin Düzelme Sağlıyor
Çocuğun cerrahi yönteme yerinde olmadığı durumlarda “vagus sinir stimülatörü” denilen beyin pili tedavisi düşünülebiliyor. Göğüs altına yerleştirilen batarya, vagus sinirini belli aralıklarla uyarıyor ve bu nöbetlerde azalma sağlayabiliyor. Beyin pili tedavisiyle nöbetlerin ayrıntılarıyla durması mümkün olmasa da iyi seçilen hastalarda keskin düzelme sağlanabiliyor. Diğer bir tedavi seçeneği de ketojenik perhiz. Bazı tür epilepsilerde etkin olan bu perhiz yağdan çok varlıklı beslenilmesi prensibine dayanıyor.
Nedenleri neler?
• Kromozom anomalileri,
• Beyin oluşumundaki yapı bozukluklar,
• Beynin oksijensiz kalması ya da beyin kanamaları,
• Tümörler,
• Kafa travması,
• Menenjit gibi beyin enfeksiyonları epilepsiye sebep olabiliyor.
Çocuğumuz hücum geçirdiğinde…
• Nöbet esnasında çocuğunuzu sağ veya sol tarafına doğru yatay pozisyonda yatırın.
• Başının altına bir yastık koyun, yakası sıkıysa gevşetin.
• Sallamayın, üzerine su dökmeyin, ağzına bir şey sokmaya çalışmayın.
• En yakın sıhhat kuruluşuna götürün veya çocuğunuzu izleyen doktoruyla iletişim kurun.
0 yorum:
Yorum Gönder