TİROİD NODÜLLERİ

Tiroid nodülleri tiroid bezi içinde oluşan ve bezin adi dokusuna benzemeyen leblebi veya ceviz büyüklüğünde olabilen olağandışı dokulardır. Nodüller için en önemli endişe konusu % 5’inde tiroid kanseri olmasıdır. Nodüllerin % 50’si tek nodül, % 50’si fazla nodül (multipli nodül) olarak bulunur. Tek nodül veya fazla nodül de olsa kanser oranı aynıdır (% 5).

Nodüller elle muayene sırasında saptanabildiği gibi tiroid ultrasonu ile de saptanır.

Tiroid sintigrafisi bulgularına kadar nodüller soğuk, sıcak ve ılık nodül olarak 3’e ayrılır. Nodüllerin % 70-80’nini soğuk nodül, % 10’unu sıcak nodül, ve % 10’unu ılık nodül oluşturur. Soğuk nodüllerde kanser oranı daha fazladır. Sıcak nodüllerde kanser oranı az olsa da kanser yine de olabilir.

Şikayet ve belirtiler :

Nodüler guatrı olan hastaların çoğunda herhangi bir şikayet yoktur. Boyunda şişkinlik olabilir. Bazen nodül içine kanama olursa sızı oluşabilir. Nodül fazla büyürse zorlama yaparak nefes darlığı ve yemek yemek yeme de bıkkınlık yapabilir.

Kanser şüphesi olan nodüller hangi nodüllerdir?

Nodül tedaviye rağmen şipşak büyüyorsa, boyun bölgesinde lenf bezlerinde şişme varsa, fazla sert ve yapış yapış ise, seste kalınlaşma varsa, soğuk ve tek nodül ise tiroid kanseri yönünden kuşkulanmak gerekir.

Nodüler Guatrlı hastalarda yapılan tetkikler :

1. Tiroid iğne biyopsisi :

Nodüler guatrlı tüm hastalara uygulanması gerekir. Nodüllerin % 5’inde kanser olduğundan birincil yapılacak muayene iğne aspirasyon biyopsisidir. Yapılması basit, komplikasyonu olmayan bir işlemdir. Koldan damardan kan alıyor gibi nodülden bayağı plastik şırınga ile aspirasyon yapılır. Ağrı yapmaz. Yeteri dek parça ya da hücreli gelmez ise her tarafta biyopsi yapılır.

2. Tiroid ultrasonu :

Nodüllerin çapının daha iyi değerlendirilmesinde veya ele gelmeyen, ufak (

3. Tiroid sintigrafisi :

TSH düzeyi düşük olan hastalarda yapılır. Nodülün sıcak mı soğuk mu olduğunu anlamamıza yarar.

4. Tiroid hormonları :

Serbest T3, Hür T4 ve TSH düzeylerine bakılarak hastanın hormonlarında düşüklük veya zirve olup olmadığı (hipertiroidi-hipotiroidi) anlaşılır.

TEDAVİ

Tedavinin nasıl yapılacağı konusunda nodülden yapılan ince iğne aspirasyon biyopsisinin patoloji sonucu koskocoman tartı taşır. Biyopsi patoloji sonucunda kanser ya da kanser yönünden kararsızlık varsa hasta ameliyata verilir.

Kanser olmayan iyi kalpli nodüllerde levotiroksin tedavisi (Tefor ya da Levotiron) yapılabildiği gibi ilaç vermeden yalnızca takip de yapılabilir.

Nodülün çapı 3 cm’ den büyükse, gitgide büyüyorsa, hızlı artış varsa ve boyunda lenf bezleri varsa kanser riski arttığından cerrahi çare (ameliyat) yapılması uygundur.

Multinodüler guatr dediğimiz bir bezde pat diye pozitif nodül olması durumunda tekrar önce biyopsi yapılır. Multinodüler guatrlı hastalarda seçilecek tedavi cerrahi tedavidir. Hap tedavisi de yapılabilirse de tedaviye cevap azdır.

Sıcak nodüllerde hormonlar olağan ise yalnızca takip yapılabilir. Eğer sıcak nodüllerde hormonlar yüksek ise (hipertiroidi varsa) önce hap tedavisiyle hastanın hormonları sıradan düzeye getirilir ve peşinde radyoaktif iyod tedavisi veya ameliyat yapılır.

Nodüler guatrlı hastalar iyodlu tuz ve iyod içeren öksürük şurupları kullanmamalıdır. Keza röntgen filmleri çekilirken koldan yapılan ilaçların iyodlu olduğu unutulmamalı ve bunun için röntgen çeken doktora bilgi verilmelidir.

Nodüler guatrlı hastalar piyasada yer alan bazı firmalarının ürettikleri, kendiliğinden tuzluklu, İYOTSUZ TUZLU yemelidirler.

Prof. Dr. Metin Özata
Endokrinoloji ve Tiroit Uzmanı
Kalamış-İstanbul
KAYNAKLAR VE ÖNERİLEN KİTAPLAR

Prof. Dr. Metin Özata, Tiroit Hastalığı Nasıl Yenilir?, Epsilon yayınevi, 2005 (baskıda)

Tiroit hastalıklarına Aktüel teşebbüs Prof. Dr. Metin ÖZATA

Doğru Beslen Formda Kal Prof. Dr. Metin ÖZATA

www.tiroit.org